[เกมนอกกระดาน]มึงมันเลว !!

มึงมันเลว !!

เราคงคุ้นเคยกับคำว่า ดี – เลว

กันมาเป็นอย่างดี

โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีนี้ที่สังคม

ไทยทั้งพูดถึงและมองหาคนดีกัน

มากเหลือเกิน

จริง ๆ แล้วเรื่องดี – เลว นี่ก็มีปรากฏอยู่ในทุกสังคมและวัฒนธรรมแหละฮะ เอาจริง ๆ ไม่ต้องระดับใหญ่ขนาดสังคมหรอก ตั้งแต่เราเด็ก ๆ ไอ้ชุดคำว่า ดี และ เลว นี่ก็ถูกพูดถึง ถูกสอนกันมาตลอดใช่ไหม

พูดอีกอย่างก็คือ ไม่ว่า จะที่ไหนก็พูดเรื่อง ดี – เลว นี่เหมือน ๆ กัน

แต่เดี๋ยวก่อน มึงคิดว่า ดี – เลว ของพวกเราแต่ละคนเหมือนกันจริง ๆ ไหมวะ ??

…….

วันนี้เรื่องที่ผมจะชวนคิด ชวนคุย อาจจะหนักกบาลขึ้นเล็กน้อย และเพื่อเป็นการเตรียมตัว ผมแนะนำให้ลองเปิดดูการเล่นเกม Good Cop Bad Cop ของ BGN ดูซักรอบ แล้วค่อยมาลุยไปด้วยกันก็ได้นะฮะ

ผมได้มีโอกาสเล่น และก็ดูชาว BGN เล่นเกมนี้ และทำให้ผมเห็นและคิดอะไรหลาย ๆ อย่าง

อย่างแรกเลย เกมนี้แม่งทลายความหมายของคำว่า “good cop bad cop” ไปไม่เหลือชิ้นดี คือทำให้มันกลายมาเป็นความหมายง่าย ๆ ว่า “ตำรวจดี ตำรวจเลว” ซื่อ ๆ ตรง ๆ แค่นี้เลย

ทั้งที่จริง ๆ good cop bad cop เป็นสิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นอีกอะ

หลายคนที่ชอบดูหนัง โดยเฉพาะพวกหนังอาชญกรรม หนังตำรวจ ๆ คงจะผ่านหูผ่านตากับคำว่า good cop bad cop กันมาบ้าง

ซึ่งไอ้ชุดคำ “ตำรวจดี ตำรวจเลว” เนี่ย มันถูกใช้เป็นชื่อวิธีหนึ่งในการทำงานของพี่ ๆ ตำรวจเค้าเลยหละครับ ส่วนมากเราจะเห็นได้ในฉากสอบสวนผู้ต้องหา หรือผู้ต้องสงสัย

ฉากการสอบสวนในหนัง

เอาง่าย ๆ ว่าจะมีพี่ตำรวจสองคนแท็กทีมกันครับ โดยคนนึงจะรับบทเป็น พวกก้าวร้าว ใช้กำลัง ใช้คำพูดรุนแรง และข่มขู่คนที่ถูกสอบสวนนานาสารพัดวิธี เรียกได้ว่า สร้างความกดดันทุกทางเท่าที่จะทำได้ พอหนำใจพี่ที่รับบท “ตำรวจเลว” แล้ว ก็ถึงตาของพี่ “ตำรวจดี”

พี่ตำรวจดีก็จะเข้ามาในภาวะกดดันนั้นแหละครับ และมีท่าทีที่เป็นมิตร พร้อมจะปกป้อง ช่วยเหลือ และหยิบยื่นข้อเสนอ ที่ดูเหมือนจะเป็นทางออก หรือการแก้ปัญหาที่คนที่โดนสอบสวนเผชิญอยู่

แน่หละฮะ นี่เป็นวิธีทางจิตวิทยา พอใครเจอเรื่องหนัก ๆ มา โดนกดดันหนัก ๆ เข้า แล้วมีทางออก มีความช่วยเหลืออะไร ก็พร้อมจะเปิดใจรับ ในกรณีของการสอบสวนของตำรวจ ก็มักจะคาดหวังว่า ฝั่งตำรวจจะได้ข้อมูลที่มีประโยชน์ในการทำคดีต่อไปนั่นแหละฮะ

ซึ่งวิธีการแบบ good cop bad cop นี่มันก็เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากนะครับ แล้วก็ถูกนำไปปรับใช้ในหลาย ๆ แวดวง คือ ไม่ใช่แค่พี่ ๆ ตำรวจใช้ พี่ ๆ โจรก็มีใช้กัน หรือในการเจรจาธุรกิจก็มีการเอาไปปรับใช้ได้ด้วยฮะ

ที่เล่ามานี่คงพอจะเห็นว่า เห้ย good cop bad cop นี่แม่งไม่ได้มาทื่อ ๆ แบบ ตำรวจคนนี้ดี ตำรวจคนนี้เลว แต่มันคือเรื่องของ “บทบาท” ซึ่งอาจรวมถึงเป็น “หน้าที่” ด้วย

คือบนโลกจริง ๆ อะไร ๆ มันก็ไม่ได้ถูกทำให้ง่ายเหมือนในเกมอะ แบบที่ว่า ถ้ากูรู้ว่ามึงไม่ใช่ตำรวจดี มึงก็เป็นตำรวจเลว ก็แค่นั้นไง … หรือถ้ามึง ไม่เลว มีงก็ดีไง

ไอ้ห่า มันไม่ได้ง่าย ๆ แบบนั้นหรอก

…แต่หลายที เราหลายคนก็เคยชิน

กับการทำให้มันง่ายแบบนั้น และ

หลายทีมันก็ไม่ได้ส่งผลที่ดีนักตาม

มา

ลองนึกกันดูเล่น ๆ ว่า ถ้าสมมติมึง เจอคน ๆ นึงทำอะไรถูกใจมึงสักอย่างสองอย่าง มึงก็จะตัดสินไปกลาย ๆ แล้วว่า คนคนนี้แม่งคงเป็นคนดี โดยเราแม่งก็มักจะมองข้ามไปเลยว่า ที่เขาทำแบบนั้นแบบนี้ เพราะอะไร เค้ามีบทบาท มีหน้าที่อะไรให้เขาต้องทำแบบนั้นหรือเปล่า

เรามอง ดี – เลว จากมุมมองเดียวกันไหม ?

ในทางกลับกัน ถ้ามึงเจอคนที่ทำอะไรสักอย่างที่ไม่ถูกใจมึงมาก ๆ พวกเราก็มีแนวโน้มจะมองเค้าว่าไอ้คนนี้อาจจะเป็น “คนไม่ดี” โดยที่จริง ๆ เราก็ไม่รู้อีกแหละว่า เค้าอาจจะทำอะไรดี ๆ ได้เหมือนกัน (หนัก ๆ เข้าหน่อยไม่ใช่แค่ไม่รู้ แต่กูไม่สนใจและหละ ว่ามึงจะดีไหม เพราะสำหรับกูมึง “ไม่ดี” ไปแล้ว)

ผมไม่ได้บอกเลยนะฮะ ว่าการที่เราเป็นอย่างนี้พวกเราทำผิด.. เพราะการตัดสินคนอื่นแบบนี้ มันทำให้ชีวิตของพวกเราง่ายขึ้น มันทำให้เรารู้ว่าเราจะดีลกับคนต่าง ๆ ยังไง

 

แต่อย่างที่บอกคือ การทำให้ง่าย แม่งก็อาจจะไม่ได้ส่งผลดีเสมอไป

 

ปัญหาเล็ก ๆ ที่บานปลายได้หลายอัน มันอาจจะเริ่มจากการทำให้ง่ายเหล่านี้แหละ จากการที่เราแบ่งอะไรเป็นสองขั้ว เป็นคู่ตรงข้ามกันอย่างสิ้นเชิง

เช่น เวลาเราพิจารณาแล้วว่า “เห้ย คนนี้น่าจะเป็นคนไม่ดี” เขาจะกลายเป็น “คนเลว” ทันที

แต่ถ้าเราลองมอง ลองคิดดี ๆ.. ไอ้ห่า “ไม่ดี” มันไม่ต้องแปลว่า “เลว” ก็ได้นี่หว่า เช่นเดียวกัน “ไม่เลว” ก็ไม่จำเป็นต้องหมายถึง “ดี”

คือ คนเราแม่งก็กลาง ๆ มีดี มีเลว ปน ๆ มั่ว ๆ เทา ๆ กันอยู่เสมอ

เขาไม่ดีเรื่องนี้ ก็ดีเรื่องอื่นได้ เขาเลวเรื่องนี้ ก็อาจจะไม่เลวเรื่องอื่นได้ ใช่ไหมวะ ?

20423899_1806712512972446_6472848822487275554_o

Two Face ตัวละครจากเรื่อง Batman ที่ชวนให้เราตั้งคำถามกับ ดี – เลว

คนนึงมีเมตตา ให้ข้าวหมาจรกินทุกมื้อ แต่ไม่เคยให้อาหารคนจรเลย มึงจะบอกว่าเขาดีหรือเลว ?

อีกคนนึงฆ่าหมูทุกวัน แต่ไม่เคยคิดทำร้ายคนเลย มึงจะบอกว่าเขาดีหรือเลว ?

แล้วถ้ายิ่งรู้ว่า คนแรก เค้าคิดว่าแทบไม่มีใครดูแลหมาจรและเขาอยากทำสิ่งนี้ ขณะที่คนจรยังได้รับสวัสดิการบางอย่างจากรัฐ หรือยังพอหาทางทำมาหากินได้ ก็เลยไม่ให้ข้าว

 

แล้วถ้าเกิดมึงรู้ว่า คนที่ฆ่าหมูคนนี้ ทำงานโรงฆ่าสัตว์ เพื่อหาเงินเลี้ยงปากท้อง และทำให้คนจำนวนมากมีเนื้อหมูที่สด สะอาด กิน

มึงจะยังคิดเหมือนเดิมไหม ???

ผมยอมรับนะ ว่าผมเองก็ตัดสินคนอยู่เสมอ เพราะมันทำให้ผมใช้ชีวิตง่ายขึ้น แต่พอมาคิด ๆ ดู ก็รู้ว่าเรื่องดี – เลว มันไม่ได้ลอยตัวอยู่เหนือทุกสิ่ง มันมีเงื่อนไขของมัน และกฎเกณฑ์ที่จะใช้ในการแบ่ง ดี – เลว ของเราแต่ละคนแม่งก็ไม่เหมือนกันอีก

เราใช้คู่ตรงข้ามว่า

ดี – เลว เหมือน ๆ กัน

โดยบางทีก็ลืมนึกไปว่า

เราเหลือพื้นที่ให้ความเป็นไปได้อื่น ๆ

นอกจาก ดี – เลว มากน้อยแค่ไหน

เราว่ามันเป็นไปได้นะ ที่ “ดี” มันไม่จำเป็นต้องตรงข้ามกับ “เลว” แค่อย่างเดียว มันยังตรงข้ามกับ “ไม่ดี” ได้ด้วย ซึ่ง “เลว” กับ “ไม่ดี” เนี่ยมันก็แตกต่างกันเยอะเลยนะ เพราะ “ไม่ดี” แม่งก็ตรงข้ามกับ “ไม่เลว” ด้วยเหมือนกัน หรือมากไปกว่านั้น ดี – เลว แม่งก็อาจจะไม่ได้ตรงข้ามกันแต่อยู่ปน ๆ กันไปได้ เหมือน ไม่ดี – ไม่เลว … ใช่ไหมวะ ?

 

ผ่านไปอีกข้อเขียน ไม่ดี-ไม่เลว ขอบคุณที่อ่านกันมาจนถึงตรงนี้นะฮะ และถ้าหลายคนสังเกตก็คงจะเห็น แต่ถ้าไม่สังเกต ผมก็อยากจะบอกว่า ธันว์เนี่ยมีความสนใจในหลาย ๆ เรื่อง แต่เรื่องนึงที่รู้สึกว่าสนุกมาก คือเรื่อง “ภาษา” ยังไงก็แวะมาคุยกันเรื่องคำ เรื่องความหมาย การใช้ภาษากันได้นะฮะ แล้วไว้พบกันโอกาสหน้าครับ

ด้วยรักและเครารก

ธันว์

“เกมนอกกระดาน” โดย ธนชัย วรอาจ (ธันว์)

Author